Vùng
Ile-de-France hiện đang hỗ trợ phát triển giao thông đô thị cho Uỷ ban nhân dân
Thành phố Hà Nội kể từ năm 1998 và cho Thành phố Antananarivo (Madagascar) kể từ
năm 2008.
Mặc
dù có những khác biệt về đặc điểm địa hình, cấu trúc thị trường nhu cầu giao
thông và mức độ phát triển của các hệ thống giao thông, song hai thành phố Hà Nội
và Antananarivo đang phải đối mặt với nhiều vấn đề chung trong phát triển và tổ
chức giao thông.
Vì vậy, với sự hỗ trợ của Bộ Ngoại giao Pháp, Vùng Ile-de-France
đã đưa ra sáng kiến thực hiện dự án hợp tác « Hỗ trợ thể chế Bắc-Nam-Nam »
nhằm tăng cường trao đổi kinh nghiệm và các định hướng về những chủ đề cơ bản
trong phát triển và cải thiện dịch vụ giao thông đô thị.
Hội
thảo tại Hà Nội
Lần gặp gỡ đầu tiên đã diễn
ra tại Hà Nội từ ngày 13 đến ngày 18/09/2010 khi một đoàn đại biểu của Madagascar
do bà Olga Rasamimanana, Phó Thị trưởng Thành phố Antananarivo,
dẫn đầu tới thăm Hà Nội. Các thành viên trong đoàn bao gồm các cán bộ quản lý
điều hành và khai thác giao thông công cộng cũng như giám đốc của dự án IMV tại
Antananarivo cùng với hai chuyên gia của dự án IMV tại
Hà Nội. Ông Raymond Maubois, chuyên gia tư vấn giao thông của dự án, là người
chịu trách nhiệm điều hành thảo luận và soạn thảo các khuyến nghị trình lãnh đạo
thành phố Hà Nội và Antananarivo.
Chủ
đề trọng tâm của hội thảo là các chức năng chính của một cơ quan tổ chức giao
thông đô thị (PTA):
-Phát triển và quản lý dịch vụ
vận tải công cộng,
-Đảm bảo lồng ghép và chất lượng
dịch vụ,
-Xây dựng hệ thống vé, giá vé
và đầu tư cho dịch vụ vận tải,
-Quan hệ với các đơn vị khai
thác và quản lý hạ tầng.
Nhiều
vấn đề trọng tâm trong phát triển giao thông tại Hà Nội cũng đã được xác định:
-Việc mở rộng địa giới hành
chính của Hà Nội,
-Quy mô của các dự án giao
thông chủ chốt (tàu điện ngầm, BRT),
-Thời hạn thực hiện các dự án
này (trong giai đoạn rất ngắn) và vai trò thống nhất quản lý của một PTA,
-Điều chỉnh cho phù hợp các
chức năng, quyền hạn và tiềm năng của TRAMOC.
Các nội dung khuyến nghị đã
dành ưu tiên cho việc thành lập một PTA thống nhất trực thuộc Uỷ ban nhân dân
Thành phố Hà Nội, đặc biệt ưu tiên nâng cấp bộ máy tổ chức của TRAMOC, áp dụng
hệ thống vé chung, tiềm năng nhân sự và các công cụ quản lý, quan hệ với các
đơn vị khai thác, các nguồn tài chính và vấn đề sở hữu tài sản phục vụ giao
thông công cộng.
Đoàn đại biểu Madagascar
cũng đã tham quan các dự án thí điểm do IMV thực hiện tại Hà Nội : các điểm
trung chuyển xe buýt Long Biên và Cầu Giấy, trạm sửa chữa – bảo dưỡng xe buýt
Thuỵ Khuê. Đoàn cũng đã tham quan bến xe khách Mỹ Đình.
Hội thảo tại Antananarivo
Hội
thảo thứ hai diễn ra từ ngày 09 đến ngày 14/02/2011.
Đoàn
đại biểu của Thành phố Hà Nội do ông Trần Danh Lợi, Phó Giám đốc Sở Giao thông
– Vận tải Hà Nội, dẫn đầu với sự tham gia của giám đốc TRAMOC, phó giám đốc Sở
Ngoại vụ Hà Nội, một cán bộ quản lý vận tải, giám đốc IMV tại Hà Nội và một trợ
lý kiêm phiên dịch của IMV.
Các
cuộc họp được IMV tại Tana tổ chức với sự tham gia của lãnh đạo chính quyền
thành phố : Phó Thị trưởng, Giám đốc quy hoạch đô thị và di sản, cán bộ quản
lý tổ chức giao thông, các đại diện của các hợp tác xã vận tải tư nhân…
Tương
tự như Hà Nội ở thời điểm cách đây khoảng 10 năm, Antananarivo
đang bước vào một quá trình cải thiện nhanh chóng và bền vững năng lực quản lý
và hình ảnh của dịch vụ vận tải hành khách công cộng.
Trước hết, Antananarivo cần tập trung mọi nỗ lực cải thiện dịch vụ
giao thông công cộng hiện có. Đây chính là mục tiêu của Chương trình cải thiện
Giao thông đô thị (PAMU) được triển khai từ năm 2008, trong đó có tuyến xe buýt
thí điểm 119 được khánh thành vào tháng 02/2011. Tuyến buýt này được thiết kế
và đầu tư khai thác theo nguồn kinh phí hỗ trợ của Vùng Ile-de-France như một ứng
dụng cụ thể của chương trình PAMU.
Tuy nhiên, Antananarivo cũng cần nghiên cứu, lập kế hoạch và thực
hiện các dự án giao thông công cộng quy mô lớn rất cần cho sự phát triển của một
vùng đô thị gần 3 triệu dân: đường sắt đô thị, xe buýt nhanh, kết nối mạng lưới
qua các điểm trung chuyển và điểm chuyển tuyến, hệ thống quản lý thống nhất (giá
vé – phát hành vé, thông tin cho hành khách…).
Tại Hà Nội, TRAMOC đã thực hiện thành công việc phát triển và lồng
ghép mạng lưới xe buýt. Đối với Antananarivo, các chức năng của một PTA hiện vẫn
phân chia giữa chính quyền thành phố và Cục Giao thông đường bộ. Thủ đô của
Madagascar cần nghiên cứu lập quy hoạch và có những giải pháp thành lập PTA với
nhiệm vụ điều phối giao thông đô thị và cận đô thị, đồng thời chuẩn bị lồng
ghép các dự án giao thông quy mô lớn, nhất là các tuyến đường sắt đô thị.
 |
Tham quan trung tâm bảo dưỡng phương tiện trong tương lai |
Trên cơ sở tham khảo những chức năng của một PTA đã được xác định
tại Hà Nội, các nội dung thảo luận tại hội thảo ở Antananarivo đã đi sâu vào những
vấn đề chủ yếu liên quan tới trường hợp của Antananarivo như sau:
. phát triển hệ thống dịch vụ hiện tại và lồng ghép các dự án đường
sắt đô thị,
. các mối quan hệ giữa PTA và các đơn vị khai thác: yêu cầu kinh tế
kỹ thuật,…
. các biện pháp hỗ trợ: các chuyên ngành trong giao thông công cộng,
đào tạo và nâng cao năng lực,
. nhu cầu thành lập PTA.
Đoàn đại biểu Hà Nội cũng đã tham quan công trường thi công hạ tầng
tuyến buýt thí điểm 119 trong khuôn khổ hợp tác với Vùng Ile-de-France, các bến
xe khách và trung tâm bảo dưỡng phương tiện trong tương lai (xe taxi-B).
Hội thảo lần thứ ba sẽ diễn ra tại Paris trong tháng 06/2011.