KTĐT - Tháng 9 hàng năm được chọn là tháng an toàn giao thông (ATGT) và chủ đề năm nay là tháng "Văn hóa giao thông". Không phải ngẫu nhiên mà năm nay, vấn đề văn hóa giao thông lại được quan tâm và đặt lên hàng đầu,bởi hiện nay khi đi ra đường ai cũng có thể bắt gặp những cảnh "chướng mắt" trên các tuyến đường của Hà Nội.

Đường hơi ùn lại một chút là người ta thi nhau phi xe máy lên vỉa hè, thậm chí đi cả vào đường ngược chiều, cốt sao "thoát" được nhanh nhất. Ô tô thì đi lấn vào làn xe máy và ngược lại. Nhiều người vẫn nhận xét rằng, người Việt Nam khi tham gia giao thông rất dũng cảm, không sợ chết. Bởi xe máy có thể tạt đầu ô tô, khi có chắn tầu báo hiệu có tầu hỏa đi qua, người ta vẫn cố tình điều khiển xe băng qua đường sắt, thậm chí họp chợ ngay trên đường sắt.

Thay đổi chính sách để điều chỉnh hành vi tham gia giao thông

Với mong muốn thay đổi hành vi theo chiều hướng tích cực đối với người tham gia giao thông, mới đây, UBND TP đã tổ chức diễn đàn xây dựng "Văn hóa giáo thông Hà Nội". Trong đó bàn các giải pháp xây dựng và phát triển văn hóa giao thông, các chính giao thông và những thay đổi trong nhận thức, hành vi tham gia giao thông của người dân. PGS, TS. Phạm Duy Đức, Học viện Hành chính Quốc gia cho rằng, xây dựng và phát triển văn hóa giao thông (VHGT) ở Hà Nội là một quá trình lâu dài, đòi hỏi phải có tầm nhìn bao quát và tổng thể. Bên cạnh đó, cần chú ý tới đặc điểm và truyền thống văn hóa, lịch sử, tâm lý, tập quán được hình thành lâu dài với cả mặt mạnh và yếu để tìm ra giải pháp thích hợp. Để xây dựng VHGT, trước hết phải được xác định đó là một hệ thống các hoạt động của chủ thể tham gia vào lĩnh vưc giao thông, dựa trên những định hướng giá trị, chuẩn mục nhất định của xã hội, gắn liền với hệ thống cơ sở vật chất kỹ thuật và phương tiện tham gia giao thông, cùng các thể chế, thiết chế quản lý trật tự ATGT.

Còn quan điểm của nhà quản lý, điều hành giao thông thủ đô, ông Nguyễn Xuân Tân, Phó giám đốc Sở GTVT thì cho rằng, muốn xây dựng VHGT, đòi hỏi phải đồng bộ, gắn kết với việc triển khai hoạt động ở nhiều lĩnh vực khác nhau, pháp luật, cơ sở hạ tầng kỹ thuật, phương tiện và cách thức tổ chức giao thông. Tuy nhiên, với tư cách là chủ thể, người tham gia giao thông vẫn là yếu tố đóng vai trò quyết định và bao trùm. Trong đó, cần đặt ra các tiêu chí thực hiện nghiêm các quy định của Luật giao thông; không phóng nhanh, vượt ẩu; tôn trọng và nhường nhìn nhau trong tham gia giao thông; không lấn chiếm vỉa hè, lòng đường và vứt rác ra đường, làm ồn đường phố. Nhiều ý kiến cũng cho rằng, ngoài vấn đề cải thiện cơ sở hạ tầng, chính sách pháp luật, thành phố cần chú trọng đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền, phổ biến pháp luật, giáo dục lòng tự trọng để góp phần nâng cao nhận thức, hành vi của người tham gia giao thông. Công tác này, trước hết cần phải triên khai từ gia đình ra tới xã hội, từ trường học đến cơ quan, từ đô thị đến vùng nông thôn."

Xây dựng văn hóa giao thông công cộng

Tại diễn đàn, khá nhiều ý kiến cho rằng, xây dựng VHGT Hà Nội nên gắn liền với phát triển, quy hoạch mạng lưới phát triển VTHKCC. Bà Kim Seol Joo, Phó giám đốc Công ty xây dựng Chungsuk (Hàn Quốc) cho biết, từ thực tế tại các thành phố lớn, đặc biệt như Thủ đô Hà Nội cần phải định hướng các chính sách phát triển giao thông, như thiết lập các dịch vụ giao thông, cải thiện và mở rộng hạ tầng đường bộ, chính sách hoạt động của xe máy, cải thiện chất lượng xe buýt và taxi. Ngoài ra, cần thiết lập mục đích tương lai và chiến lược phát triển giao thông bền vững, xây dựng kế hoạch tổng thể giao thông công cộng. Chú trọng phát triển phương tiện chuyển tiếp để thay thế môtô, xe gắn máy trong tương lai và lên kế hoạch cải thiện môi trường đảm bảo trật tự ATGT trong cộng đồng."

Đặc biệt, trong hoạt động vận tải công cộng bằng xe buýt cần xây dựng chuẩn mực về "Văn hóa của xe buýt". Với doanh nghiệp, phải tuận thủ các quy định xe chạy đúng tuyến, làn đường; chấp hành nghiêm chỉnh luật lệ giao thông, đón trả khách đúng điểm dừng, đỗ; bán vé đúng giá, xé vé khi thu tiền; phục vụ an toàn, văn minh, lịch sự… Đối với hành khách, cần tập trung xây dựng văn hóa chờ đợi, lên xuống đúng các điểm dừng, đỗ, mua vé và giữ vé để kiểm tra, nhường ghế cho người tàn tật, người già, phụ nữ có thai, trẻ em…